Vrijheid en verantwoordelijkheid: Een kind kan zijn persoonlijkheid alleen in vrijheid optimaal ontwikkelen. Verantwoordelijkheid hoort daar onlosmakelijk bij: het gevoel vrij te zijn om te handelen, denken, spelen en leren moet altijd samengaan met de verantwoordelijkheid voor het eigen goede functioneren. Vrij is een kind op een daltonschool in de keuze van de volgorde waarin het taken uitvoert en hulpbronnen kiest, en meestal ook om te beslissen of het alleen werkt of samen met andere kinderen. Daar staat tegenover dat elke leerling zich moet houden aan de algemene afspraken omtrent orde, het gebruik van leer- en hulpmiddelen, het omgaan met elkaar en het afmaken van taken.

Terug naar Dalton; verder naar Zelfstandigheid